Halk arasında Kıl Dönmesi de denilen hastalığın bilimsel adı Pilonidal Sinüs veya Kist Dermoid Sakral dır. Genellikle kuyruk sokumu da denilen sakral bölgede , daha nadiren de göbek veya koltuk altlarında da görülebilen bu hastalığın nedeni tam olarak ortaya konulamamışsa da konjenital (kalıtsal) olduğuna dair ciddi görüş birliği mevcuttur.
Hastalık cilde çok küçük bir sinüs ağzı (sinüs deliği) ile bağlı, cildin altında bir kapsülle sınırlandırılmış ve içinde kıl yumakları bulunan bir kist olarak şekillenir. Embriyonal dönemde omurga oluşurken dış katman içe kıvrılıp omurgayı oluşturduktan sonra birbirinden ayrılır bu ayrılma sırasında iki tabakanın birbirine en yakın olduğu nokta olan sakrum’da (kuyruk sokumu bölgesi) bu ayrılma sırasında küçük bir kist oluşur. Derinin bütün katmanlarını içeren bu kist ileride aktive olarak kist dermoid sakral’i oluşturur. Diğer bir güncel görüş de dökülen kılların deriye gömülmesi sonrası ortaya çıkan reaksiyon sonucu kistin oluştuğu yönündedir.
Kistin dışarıya açıldığı sinüs ağzının ter, yağ, toz, kir gibi bir etkenle tıkanması sonucu kist içindeki serozal sıvı dışarı sızamaz ve kist içinde birikerek kistin büyümesine (Kıl dönmesi progresif – ilerleyici bir hastalıktır) abseleşmesine , farklı yerlerden 2 veya daha fazla bir sinüs ağzıyla dışarı açılmasına neden olabilir. Her bir abseli dönem kistin hacmini biraz daha büyütür ve daha derinlere yayılmasına neden olur.
Tedavisi Nasıldır ?Kist dermoid Sakralin tedavisi kistin cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Çeşitli kist içini kazıma, ilaçla temizleme vs. yöntemlerden bahsedilse de sonuçlar yeterince iyi değildir. Hastalığın en büyük sorunu Nüks Sorunudur. Ne yaparsanız yapın nüks etme (Tekrarlama) şansı vardır. Nüks şansının az olması ve hastalığın ameliyat sonrası konforu açısından bir çok ameliyat tekniği vardır ve bu teknikler 3 ana yöntemden oluşur
- Yöntem: Kistin çıkarılması ve yaranın açık bırakılması (Açık yöntem)
- Yöntem: Kistin çıkarılması ve yaranın karşılıklı dikilerek kapatılması (Primer Kapama)
- Yöntem: Kistin çıkarılması ve yaranın yan taraftan çevrilen deri parçası ile kapatılması (Flap rotasyonu)
Tekniklerin Avantajları/ dezavantajları nelerdir ?- Açık yöntemde tekrarlama oranı düşüktür, ancak uzun süreli ve düzenli pansuman gerektirir. Hasta iki hafta içinde günlük yaşamına dönse de bazen birkaç ayı bulabilen yara kapanma süresi vardır.
- Primer kapama yönteminde yara iyileşmesi hızlıdır. Yaklaşık iki hafta içinde yara iyileşmiş şekilde günlük yaşama dönülebilir. Bu teknikte % 10-15 tekrarlama riski vardır.
- Flap rotasyonu tekniği en güncel tedavi yöntemidir. İki hafta içinde yara iyileşmesi tamamlandığı ve 1 hafta içinde günlük hayata dönüldüğü gibi tekrarlama şansı da düşüktür.
Anestezi Nasıl Olmalı ?Ameliyatın sağlıklı olarak yapılabilmesi için genel anestezi (narkoz) veya spinal anestezi (belden itibaren uyuşturma) gereklidir. Zorunlu hallerde lokal anestezi uygulanabilse de tercih edilmemelidir.
Ben Ne Yapıyorum……?Absesiz ve iltihapsız döneminde Kist Dermoid li hastarımın ( kist eğer çok çok büyük değilse ki buna en iyi operasyon sırasında karar veriyorum ) %95 ine Flap Rotasyon tekniği ile Total kistektomi yapıyorum. 1 gece kontrol amacıyla hastanede tuttuğum hastalarımı ertesi gün taburcu ediyor ve 2-3 gün ev istirahatinde tutuyor, ameliyat olduğu 7 gününde cilt dikişlerini alıyorum. Kişi biraz zorlama ile 4-5 . günlerinde , normal olarak 7-8. günlerinde, çok daha rahat olarak 10-12 . günlerinde işine ve sosyal yaşantısına geri dönebilmektedir.
Ameliyat sonrasında pek ağrı olmamakta, ameliyat akşamında normal yemeğini yemekte, ayağa kalkıp normal fonksiyonlarını görebilmekte, istediği pozisyonda oturmakta ve yatabilmektedir.