Hipertansiyon arterial (atardamar) kan basıncının 140/90 mmHg den yüksek olmasıdır. Ancak 120/80 ve üstü aday olarak kabul edilmekte ve yaşam tarzı değişiklikleri önerilerek sık ölçümlerle kontrolu tavsiye edilmektedir. Hipertansiyon sadece kan basıncı yüksekliği değil sistemik damarlarda hasar yaratabilecek bir tehdittir. İyi tedavi edilmeyen hastalarda göz damarlarında, kalp damarlarında , beyin damarlarında oluşabilecek hasarlar hastalığı değişik organlarda komplikasyon yaratacak risklere ulaştırır. Bu nedenle benim tansiyonum yüksek ama ben alışkınım bir şey yapmıyor deyimi ileride oluşacak risklerle kumar oynamaktan başka bir şey değildir.
Hipertansiyonda ailevi(genetik) ve çevresel faktörler hastalığın zeminini hazırlamaktadır. Türkiye de toplam nüfusa oranı %20 erişkin yaşlardan itibaren %40 lara ulaşmaktadır. Maalesef ırkımızın genetik özellikleri ve yaşam tarzı bu hastalığı fazlaca görmemize yol açmaktadır.
Hipertansiyon % 90 oranında esansiyel dediğimiz hormanal yada organik bir nedene bağlı olmadan ortaya çıkar. %10 vakada iyi bir incelemeyle tiroid, böbrek ve böbreküstü bezi yada kalp hastalıkları gibi altta yatan tetikleyici başka bir hastalık vardır ki öncelikle tedavi edilmesi gereken bu altta yatan hastalıklardır.
Hipertansiyon hastalığı hafif-orta-şiddetli olarak 3 ana grupta toplanır. Hafif grup yaşam tarzı değişiklikleri ile genelde ilaç almadan uzak takiple tedavi edilir. Nadiren bu gruba hafif bir ilaç desteği yapılır. Orta grupta ise yaşam tarzı değişikliği ve ilaç birliktedir ve bu grupta tansiyon dengesi sağlandıktan sonra 6 aylık takipler yeterli olacaktır.Şiddetli grup ise 2 ve hatta 3 lü ilaç desteğine ihtiyaç duyan takiplerinde çok hassas davranılması gereken gruptur. Bu grupta komplikasyon riski yüksektir ve değişik branş hekimlerinden faydalanmak gerekebilir.
Yaşam tarzı değişikliği tüm tansiyon hastaları için kaçınılmazdır. Bu sayede minumum ilaç kullanımı gerçekleşebileceği gibi komplikasyon risklerinden de oldukça uzak kalınır. Nedir yaşam tarzı değişikliği: 1- Fazla kilolardan kurtulma. Bu yavaş yavaş ve sürdürülebilir bir dietle sağlanmalı ve mutlaka ideal ölçülere ulaşılmalıdır.
2-Tütün ve alkol gibi keyif veren ancak sonrasında damar yatağında hasar oluşturan maddeler kesinlikle bırakılmalıdır. 3- Tuz minumum seviyeye inmeli, kolesterol perhizi uygulanmalı şeker alımı azaltılmalıdır. 4- Stresten uzaklaşacak yöntemler keşfedilmeli günlük hayatın iççinde rahatlatacak hobiler geliştirilmeli, huzur veren ortamlarda bulunmak alışkanlık haline getirilmelidir. 5-Düzenli egsersiz yapılmalıdır. Günlük 20 dakika hafif –orta tempoda bir yürüyüş dahi sağlıklı yaşam için yeterlidir. Yalnız bu yürüyüş günlük koşturmaca değil yürüme amaçlı yapılacak ve buna konsantre olunacak yürüyüş olmalıdır.
Hipertansiyonda tedavi mutlaka hekim tarafından yapılmalıdır. Kulaktan duyma ilaçlar çok sakıncalıdır. Unutmamalıdır ki her bünye ve ona ait ardışık riskler kişiden kişiye değişmektedir.
